De meeste commerciële voertuigen van meer dan 3,5 ton moeten verplicht een tachograaf gebruiken om de rij- en rusttijden bij te houden. Als je er geen hebt terwijl dat wel moet, kan dat tot zware boetes leiden (oplopend tot wel € 4.400 per overtreding). In bepaalde gevallen is het echter mogelijk om een vrijstelling voor de tachograaf te krijgen, wat betekent dat de vrachtwagen of bestelbus niet met een tachograaf hoeft te worden uitgerust.
Let op: Met de invoering van het Mobility Package en de nieuwe Smart Tacho 2-regels veranderen de eisen voor internationaal transport. Vanaf 1 juli 2026 geldt de tachograafplicht bijvoorbeeld al voor voertuigen vanaf 2,5 ton bij internationale ritten.
Ben je benieuwd of jouw voertuig op dit moment in aanmerking komt voor vrijstelling? Lees verder voor de volledige en actuele lijst met vrijstellingen.
Nationale tachograafvrijstellingen in Nederland
In Nederland gelden bepaalde nationale vrijstellingen van de tachograafplicht, voornamelijk op basis van artikel 13 van EU-verordening 561/2006. Deze vrijstellingen hebben te maken met de aard van het werk en het gebruik van het voertuig. Aanvragen en controle vallen onder de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste vrijstellingen die momenteel in Nederland gelden:
- Overheidsvoertuigen. Voertuigen die eigendom zijn van de overheid of door de overheid gehuurd worden voor niet-commercieel wegvervoer en die niet concurreren met commerciële vervoersbedrijven.
- Landbouw en visserij (100 km). Voertuigen die binnen een straal van 100 km van de bedrijfslocatie worden gebruikt door bedrijven in de landbouw, tuinbouw, bosbouw, veeteelt of visserij (inclusief hoveniers).
- Trekkers. Land- en bosbouwtrekkers die gebruikt worden voor veldwerk binnen een straal van 100 km van de geregistreerde vestiging.
- Vervoer eigen materiaal (ambachtslieden). Vrachtwagens tot 7,5 ton die materialen, apparatuur of machines vervoeren die de bestuurder nodig heeft voor zijn werk (bijvoorbeeld in de bouw). Voorwaarde: het rijden mag niet de hoofdactiviteit zijn en moet plaatsvinden binnen een straal van 100 km.
- Postbezorging. Vrachtwagens tot 7,5 ton die door postbedrijven worden gebruikt binnen een straal van 100 km (mits rijden niet de hoofdtaak is).
- Lesvoertuigen. Voertuigen die worden gebruikt voor rijlessen en examens (niet voor commercieel vervoer).
- Nutsbedrijven. Voertuigen die worden ingezet voor rioolonderhoud, elektriciteit, gas, water, afvalinzameling, telecommunicatie of bescherming tegen overstromingen.
- Speciaal vervoer:
- Circus- en kermismateriaal
- Geld- en waardetransporten
- Ophalen van melk op boerderijen
- Vervoer van dierlijk afval (niet bestemd voor consumptie)
- Hubgebieden. Voertuigen die uitsluitend rijden binnen havens of spoorterminals (binnen een straal van 5 km).
Deze vrijstellingen zijn bedoeld voor specifieke sectoren en situaties. Voor de meest actuele voorwaarden en interpretaties is het raadzaam om de informatie van de ILT te raadplegen.



